Paylaşma ve zekât
Zekât hesabına hazırlık: varlık, borç, nisap ve tarih
Zekâtı yalnız “toplam servetin yüzde 2,5’i” şeklinde düşünmek eksik sonuç verebilir. Varlığın türü, temel ihtiyaçlar, borçlar, nisap ve süre birlikte değerlendirilir. Bu rehber bir malî karar veya kişisel fetva üretmeden bilgilerinizi düzenlemenize yardım eder.
Özgün, yapay zekâ destekli editoryal derleme · Kaynak kontrolü: 8 Kasım 2026 · 3 dk okuma
Varlıkları türlerine ayırın; nisap, süre ve borçları kullanılan yönteme göre değerlendirin. Bu sayfa kişisel zekât tutarı hesaplamaz.
Nisap ve oran aynı şey değildir
Diyanet’in kullandığı altın nisabı 80,18 gramdır. Nisap, yükümlülük için aranan eşik kavramıdır; verilecek oran değildir. Uygun para ve ticaret malları için yaygın oran kırkta birdir. Diğer mal türlerinin hepsine bu oranı otomatik uygulamayın.
Bu bölümün kaynakları: Diyanet: Zekât Sıkça Sorulanlar
Varlıkları başlıklarına ayırın
Nakit, altın, ticaret için tutulan mallar ve alacakları ayrı yazın. Oturulan ev ile satış için alınmış bir mülkü aynı kategoriye koymayın. Bir kalemin değerini bilmek, onun hangi zekât hükmüne tabi olduğunu kendiliğinden göstermez.
Her kayıt için değerleme tarihi, para birimi ve varsa saflık veya miktar bilgisi ekleyin. Örneğin altın için yalnız “bilezik” yazmak yerine gram ve ayar bilgisini hazırlamak görüşmeyi kolaylaştırır. Karmaşık yatırım ürünlerini kesin cevap üretmeyen bir notla ayrıca işaretleyin.
Bu bölümün kaynakları: Türkiye Diyanet Vakfı: Zekât Hesaplama
Uzun vadeli borcu tek rakam yapmayın
Diyanet’in güncel yaklaşımında uzun vadeli borçların tamamı yerine ilgili zekât yılı içinde ödenecek kısmı değerlendirilir. Borcun düşülmesi konusunda mezhepler arasında görüş farkı vardır. Bu nedenle borç toplamını bir kutuya yazıp sonucu kesin kabul etmek doğru olmaz.
Bir ödeme çizelgesini bu yıl ve sonraki yıllar olarak ayırın. Takside ait anapara, ücret ve diğer kalemler belirsizse bunları kendinizce yeniden sınıflandırmayın; belgeyi danışacağınız kişiye gösterin. Rehber borçlanma veya yatırım tercihi önermemektedir.
Bu bölümün kaynakları: DİYK: Zekât hesaplanırken hangi borçlar düşülür?
Görüşmeye götürülecek dosya
Tek sayfalık özet hazırlayın: seçtiğiniz tarih, varlık sınıfları, tahmini olmayan güncel değerler, borç ödeme takvimi, önceki ödemeler ve cevabını bilmediğiniz sorular. Aynı varlığı iki kez saymadığınızı kontrol edin; örneğin satış geliri ile satılmış mal birlikte kalmamalıdır.
TDV’nin resmî hesaplama hizmeti, daha ayrıntılı kategorilere ulaşmak için kullanılabilir. Kullandığınız yöntemi ve varsayımları kaydedin. Herkesin borç, mal ve yıl şartı aynı olmadığından bu sitede evrensel bir zekât sonucu üretilmez.
Aynı değeri iki kez sayma örneği
Bir mal satıldıktan sonra hem malı eski listede hem satıştan gelen parayı yeni listede tutmak toplamı şişirebilir. Önce hangi tarihin fotoğrafını çıkardığınızı belirleyin. Satışın, tahsilatın ve eldeki paranın kaydı birbirine bağlı olsa da aynı değerin iki kez eklenmemesi gerekir.
Başka para birimleri varsa her biri için hangi tarihin kurunu kullandığınızı yazın; rastgele günlere ait değerleri tek bir kesin toplam gibi göstermeyin. Bu, dinî hesap yöntemini belirlemez, veri tutarlılığını sağlar. Geri alınması belirsiz bir alacak veya ortak mülkiyet gibi konuları ayrıca işaretleyerek uzman değerlendirmesine taşıyın.
Sık sorulan sorular
80,18 gram her ülkede ve her görüşte tek eşik mi?
Hayır. Burada Diyanet’in altın ölçüsü açıklanır; kullanılan nisap yöntemi açıkça belirtilmelidir.
Buradaki bilgiler bir kişisel zekât hesabı mı?
Hayır. Amaç kayıtları hazırlamak ve hangi ayrıntıların ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini göstermektir.
Kaynaklar ve kapsam
- Diyanet: Zekât Sıkça Sorulanlar
- Türkiye Diyanet Vakfı: Zekât Hesaplama
- DİYK: Zekât hesaplanırken hangi borçlar düşülür?
Türkçe ve İngilizce metinler kaynakların özgün özetleridir; kaynakların resmî çevirisi değildir. Bu derleme din âlimi tarafından onaylanmış veya kişisel fetva olarak sunulmaz. Yayın yöntemi