Namaz ve temizlik
Seferî namaz: yolculuk öncesi hangi bilgiler gerekir?
Yolculukta namazın kısaltılması belirli şartlara bağlıdır. Bu rehber Hanefî uygulamayı Diyanet kaynaklarıyla özetler; mesafe, kalış niyeti ve cemaat durumunu birbirinden ayırır. Tek bir kilometre sayısı her soruyu çözmez.
Özgün, yapay zekâ destekli editoryal derleme · Kaynak kontrolü: 8 Kasım 2026 · 2 dk okuma
Önce seferîlik şartları belirlenir; Hanefî uygulamada kısaltma bütün namazlara uygulanmaz. Cemaat ve ikamet durumu ayrıca önemlidir.
Hangi namaz kısaltılır?
Hanefî uygulamada seferî kişi öğle, ikindi ve yatsının dört rekât farzını iki rekât kılar. Sabahın iki rekât farzı, akşamın üç rekât farzı ve vitir bu gerekçeyle iki rekâta indirilmez. Farz ile sünnetleri aynı toplam içinde kısaltmayın.
Bu bölümün kaynakları: Diyanet: İşitme Engellilere Yönelik İbadet Kitabı, yolcu namazı
Mesafe ve kalış niyeti
Diyanet’in temel Hanefî anlatımı en az 90 kilometrelik yolculuk ve gidilen yerde 15 günden az kalma durumunu açıklar. Sadece yolculuğu düşünmekle sefer başlamaz. Süre ve mesafe ölçülerinde diğer mezheplerin farklı ayrıntıları vardır.
Bu bölümün kaynakları: Diyanet: İşitme Engellilere Yönelik İbadet Kitabı, yolcu namazı
Cemaate uyma ve kaza ayrı sorulardır
Yolcu kişi mukim imama uyduğunda namazı imamla tam kılar. Kazaya kalmış dört rekâtlı farzlarda ise namazın kazaya kaldığı sıradaki seferî veya mukim durum dikkate alınır. Bugün nerede olduğunuz tek başına geçmiş bir namazın rekâtını değiştirmez.
Bu bölümün kaynakları: Diyanet: Seyahatte İbadet, mukim imama uyma · DİYK: Seferî iken kılınamayan dört rekâtlı namazların kazası
Yola çıkmadan dört bilgi
Gidiş rotasını, yerleşim yerinden ayrılma zamanını, varış yerinde kalmayı planladığınız süreyi ve dönüş düzenini not edin. Birkaç şehirde kalacaksanız her durak için ayrı kayıt tutun. Dönüşü belirsiz bir iş seyahati, sabit tarihli kısa ziyaretten farklı sorular doğurabilir.
Namaz yeri ve vakitlerini ulaşım planınızla birlikte düşünün. Birleştirme ile kısaltma aynı işlem değildir; ikisini birbirinin yerine kullanmayın. Araç içinde namaz veya uçuşta vakit gibi özel konular için seyahat şartlarını açıklayarak ayrıntılı rehbere başvurun.
Kıble aracımız konumdan bir yön açısı hesaplar; seferî olup olmadığınızı belirlemez. Bir araç çıktısının sınırını bilmek, onu başka bir dinî sorunun cevabı gibi kullanmayı önler.
Seyahat notu için örnek şablon
Bir seyahat notunda “evden çıkış”, “yerleşim yerinden ayrılma”, “varış”, “planlanan kalış” ve “dönüş” satırları bulunabilir. Bunların her biri farklı bilgiyi saklar. Sadece bilette yazan saat veya iki şehir adı, bütün dinî şartları açıklamak için her zaman yeterli değildir.
Plan değişirse eski kalış süresinin üstünü çizmek yerine değişikliğin ne zaman ve nasıl olduğunu yazın. Bir danışmana sorarken başlangıçtaki niyet ile sonradan alınan kararı ayrı aktarın. Bu sayfa o değişikliğin hükmünü otomatik hesaplamaz; doğru soruyu hazırlamanız için hangi bilginin gerekli olabileceğini gösterir.
Sık sorulan sorular
Seferde bütün namazları yarıya mı indiririm?
Hayır. Kısaltma yalnız ilgili dört rekâtlı farzlara aittir.
Bu rehber bütün mezhepleri aynı kabul eder mi?
Hayır. Sayfa Hanefî çerçeveyi belirtir; diğer uygulamalar için ilgili ayrıntılı kaynak gerekir.
Kaynaklar ve kapsam
- Diyanet: İşitme Engellilere Yönelik İbadet Kitabı, yolcu namazı
- DİYK: Seferî iken kılınamayan dört rekâtlı namazların kazası
- TDV İslâm Ansiklopedisi: Sefer
- Diyanet: Seyahatte İbadet, mukim imama uyma
Türkçe ve İngilizce metinler kaynakların özgün özetleridir; kaynakların resmî çevirisi değildir. Bu derleme din âlimi tarafından onaylanmış veya kişisel fetva olarak sunulmaz. Yayın yöntemi